Dzisiaj jest:
niedziela, 30 kwietnia 2017

Szukaj:
Wybierz język:
Krowiarki

Krowiarki

Historia Krowiarki

Nazwę Krowiarki nadano wsi po II wojnie światowej. W gwarze mieszkających tu mieszkańców i ludności zamieszkującej okoliczne wioski, Krowiarki zwane były "Krawarzem". Przez Niemców wieś zwana była "Polnisch Kravarn". Nazwa wioski zmieniała się kilkakrotnie w 1223r. - Cravar, w 1278 r. - Kravar, w 1679 r. - Krawarsz, później Krawarze, pol. Krowiarze (hodowcy krów).

Kiedy wioska powstała, nie wiadomo; ale najprawdopodobniej na przełomie XII i XIII w. Już w 1223 roku jej mieszkańcy płacili dziesięciny klasztorowi norbertanek w Rybniku. Gdy Rybnicki klasztor przeniesiono do Czarnowąsów pod Opolem, wioska nadal pozostała jego własnością. Stało się tak gdyż książeta Mieszko i Przemysław zwolnili poddanych (mieszkańców Krowiarek) od podatków i robocizny dla księstwa i odtąd wieś sprawowała służbę Klasztorowi.

Pod koniec XV w. Opactwo w Czarnowąsach utraciło ze swoich własności aż 20 wiosek. Zostały one nieprawnie zabrane: m. in. Krowiarki spotkały się z takim losem. Przeszła ona na własność kanclerza księstwa raciborskiego Kaspra Wyskoty: również zatrzymał dla siebie dochody. Przeciw takiemu postępowaniu ówczesny opat Paweł z Czarnowąsów wniósł do papieża Leona X w 1514 r. protest. Nie odniósł jednak pożądanego skutku.

Kościoły w Krowiarkach

W 1223 r. został zbudowany pierwszy kościół w Krowiarkach, który w 1447 został przebudowany. Patronem kościoła aż do wieku XV był klasztor w Czarnowąsach. Kościół po wprowadzeniu protestantyzmu dostał się w ręce protestantów i przeszedł na ich własność. W tym roku protestant Leonard von Dobsch??tz wybudował plebanię, chlewnię i stodołę. Na początku XVII w. Kościół został zwrócony katolikom i stał się kościołem filialnym Makowa na jakiś czas. Był on poświęcony czci Narodzenia N.M.P. Zbudowany był z drewna, miał 3 ołtarze, w wieży znajdowały się 2 dzwony. Doroczny odpust obchodzono w drugą niedzielę po Wszystkich Świętych.

Wioski od czasów sekularyzacji, a wśród nich i Krowiarki, pozostawały wyłącznie w rękach prywatnych, a właściciele zmieniali się bardzo często. W roku 1680 nabył wieś jeden z potomków wygasłej rodziny Tenczyskich ??? Leopald Paczyński, hrabia Tenczynka i Paczyny , który odkupił ją z rąk potomków Sędziwoja, słynnego krakowskiego alchemika. Franciszek, syn Leopalda Paczyńskiego, zbudował w Krowiarkach nowy kościół w 1709r.

W 1778r. kościół został przez złoczyńców poważnie złupiony. Dopiero w 1812 r. gruntownie go przebudowano już na murowanych fundamentach. Ustawiono w nim 4 ołtarze : główny- Narodzenia N.M.P. boczne: św. Józefa, św. Jana Nepomucyna i 14 orędowników. W roku 1828 kościół został do połowy omurowany, reszta była drewniana. W 1886r. poświęcono nowy cmentarz, zaś w 1884r. wnętrze kościoła odrestaurowano- przede wszystkim ołtarze, ambona i chrzcielnica.. W tym roku został odlany nowy dzwon na miejsce średniego, który pękł. Plebania była wykorzystywana jako dom gospodarczy. W 1830 r. Zapadła się, a nową plebanię wybudowano na innym miejscu.

Franciszek Albrecht Paczyński z rodu Tenczyńskich zmarł w 1770 r. w Biczynie pod Gliwicami i został pochowany u OO. Franciszkanów w Gliwicach. W pięć lat po jego śmierci Krowiarki znalazły się w zupełnie obcych rękach, a w roku 1800 wieś przeszła na własność hrabiego Strachwitza na Kamieńcu pod Gliwicami. Syn jego Karol, sprzedał Krowiarki w roku 1842 hrabiemu Gaszynie. Po wymarciu męskich potomków rodziny Gaszynów wieś przeszła na jedyną spadkobierczynię ??? hrabinę Wandę Gaszynówną, która ok. roku 1856 wyszła za hrabiego von Donnensmarcka. Do tej rodziny Krowiarki należały do 1945 r.

Po sekularyzacji prawo patronatu względem koscioła trzymali poszczególni właściciele Krowiarek. Z tego tytułu dużo włascicieli fundowało dla kościoła. I tak Franciszek Paczyński wybudował nowy kościół (1709), jego potomek postawil figurę św. Jana Nepomucyna (1760), hrabiowie Joachim i Henryk Strachwitz ofiarowali po 2 tys. Talarów na potrzeby kościoła, hrabia Gaszyn ofiarował krzyż i 140 talarów na nowe okna i odnowienie ołtarza (1856) . Jeszcze wielu właścicieli fundowało coś dla Kościoła. Gmina też nie zapomniala o nim. Często były gminne składki, choć nie brakło zwykłych fundatorów.

Pałac

Własciciele Krowiarek pozostawili po sobie pałac. Pierwotny pałac został wzniesiony zapewne w XVII w. z drewna. Nastepny zbudowany był przed 1826 r. staraniem Ernesta Joachima Strachwitza. W latach 1852-1877 dokonano gruntownej przebudowy pałacu, założono nowy park. Zaś w 1898 r. Donnersmarckowi wystawili skrzydło neogotyckiego w miejscu spalonego w 1892 r. skrzydła drewnianego. Taki stan pałacu utrzymał się do dziś. W 1709 r. Jak wyżej zaznaczono, hrabia Paczyński wybudował nowy, obszerniejszy kościół. Był on również z drewna. Wewnątrz znajdowały się 3 ołtarze: główny czci Narodzenia N.M.P., boczne ??? św. Trójcy i św. Rodziny. Amboma ozdobiona była statuetami czterech Ewangelistów. W 1729 r. Poświęcono dzwon o ciężarze 150 kg. Odpust odbywał się w pierwszą niedzielę po św. Marcinie.

Szkoła

Szkoła powstała w Krowiarkach w 1679 r. Pierwszym nauczycielem był Jan Wentrich. Zajmowal się on również dochodami i wydatkami kościelnymi. W 1688 r. Wentrich został mianowany sekretarzem gminy. W roku 1828 postanowiono wybudować większą szkołę. Budowano jej ukończono w 1829 r. Pierwszym nauczycielem nowej szkoly był Kulinski. W r. 1870 zostało dobudowane piętro i założono w związku z tym drugą klasę. Trzy klasy miała już szkoła osiem lat później. Nauka religii była prowadzona w tej właśnie szkole przez nauczycieli. Byli oni też organistami i ojcami chrzestnymi.

Galeria
Projekt Gmina przyjazna rowerzystom
Portal www.pietrowicewielkie.pl wykorzystuje pliki cookies, czyli tzw "ciasteczka". W przypadku braku akceptacji korzystania z plików cookies prosimy o opuszczenie strony.
Zamknij